«Қожа Салық» кесенесі

«Қожа Салық» кесенесі — XIX ғасырда салынған тарихи сәулет ескерткіші. Кесене архитектуралық құрылысымен және дәстүрлі өрнектерімен ерекшеленеді. Бұл нысан өңірдің мәдени және діни мұрасының маңызды бөлігі болып саналады.

«Қожа Салық» кесенесі — Шымкент қаласының Сайрам тұрғын алабына жақын, Қарамұрт ауылына баратын Әмір Темір көшесінің бойында орналасқан XIX ғасырдың тарихи-архитектуралық ескерткіші. Кесене ислам дінін насихаттаушылардың бірі әрі өңірде құрметтелетін діни тұлға Қожа Салықтың есімімен байланысты. Бұл нысан өңірдің діни-мәдени мұрасын айқындайтын маңызды киелі орындардың бірі болып саналады.

Кесене сәулеті дәстүрлі шығыс-қазақ сәулет өнерінің ерекшеліктерін сақтай отырып, өзіндік көркемдік шешімімен дараланады. Ғимараттың бастапқы құрылысында шаршы пішінді жоспарланған қос күмбез бірінің үстіне бірі орналастырылған болған.

Кесененің төрт қасбетінің жоғарғы бөлігінде орналасқан сүйірленген қуыстар ғимаратқа ерекше сәндік сипат беріп, оның архитектуралық үйлесімін айқындай түседі. Бұл элементтер кесене бейнесіне айрықша көркемдік мән қосып, тарихи ескерткіштің эстетикалық құндылығын арттырады.

Оңтүстік қасбетінің ішкі қуыс қабырғасында құмыралар бейнесіндегі гүл өрнектері бейнеленген сәндік композиция орын алған. Бұл өрнектер кесененің көркемдік деңгейін көтеріп қана қоймай, дәстүрлі ою-өрнек өнерінің үлгісін көрсетеді.

Бүгінде «Қожа Салық» кесенесі — өткен дәуірдің сәулет өнерін сақтаған, тарихи жады мен мәдени мұраны ұштастыратын маңызды ескерткіш ретінде бағаланады.